عصر دیروز همزمان با غروب واپسین روز ماه ذیالحجه و در آستانه فرارسیدن ماه محرم، آیین سنتی و معنوی «اذن عزا» با حضور تولیت آستان قدس رضوی،مصطفی فیضی قائم مقام تولیت آستان قدس رضوی، رضا خوراکیان مدیر عالی حرم مطهر، جمعی از مدیران عالی این نهاد، علما و فضلا، خادمان بارگاه منور رضوی، مسئولان هیئتهای مذهبی از سراسر کشور، زائران و مجاوران در صحن انقلاب اسلامی حرم مطهر امام رضا(ع) برگزار شد.
این مراسم که هر ساله بهعنوان آغاز رسمی برنامههای عزاداری ماههای محرم و صفر در بارگاه نورانی رضوی برگزار میشود، امسال نیز با شکوهی خاص و حالوهوایی سرشار از سوگ و معنویت همراه بود. در این آیین، پرچم گنبد مطهر و پوش ضریح شریف امام رضا(ع) به رنگ سیاه درآمد و تمامی صحنها و سرای حرم مطهر به نشانه عزاداری، سیاهپوش شد؛ صحنهای که یادآور آغاز موسم حزن و اندوه اهلبیت(ع) بهویژه سوگواری حضرت اباعبدالله الحسین(ع) است.
آیینی در پیوند سنت، ارادت و معنویت
با فرارسیدن غروب آفتاب، بیرق سیاه عزا بر فراز گنبد طلایی حرم مطهر برافراشته شد؛ پرچمی که نماد یادآوری مظلومیت حسین بن علی(ع) و نشانهای از عزادار شدن «خانه خورشید» در رثای حضرت ثارالله(ع) است. این دگرگونی بصری در فضای حرم مطهر، نهتنها آغاز فصل عزاداری را اعلام کرد، بلکه به زائران و مجاوران یادآور شد بارگاه رضوی نیز، همپای دلهای مؤمنان، در سوگ فرزند رسول خدا(ص) به ماتم نشسته است.
در این مراسم، آیتالله احمد مروی، تولیت آستان قدس رضوی به همراه جمعی از مدیران عالیرتبه این مجموعه، خادمان حرم مطهر، هیئتهای مذهبی و شمار زیادی از زائران حضور داشتند. حضور گسترده مردم و خادمان در صحن انقلاب، حالوهوایی آیینی و مردمی به این مراسم بخشیده بود؛ آیینی که در آن، سنت، ارادت و معنویت در کنار یکدیگر قرار گرفتند.
از تعویض پرچم تا تکریم پیرغلامان
در این مراسم معنوی بنا به سنت هر ساله، پرچم مشکی گنبد منور و پوش سیاه ضریح حضرت رضا(ع) توسط تولیت آستان قدس رضوی برای تعویض، تحویل سرکشیک خدام و مسئولان حرم مطهر رضوی شد و همچنین به هشت نفر از نمایندگان هیئتهای مذهبی پرچم متبرک و به هشت نفر از پیر غلامان حسینی، شال عزا اهدا شد. این بخش از مراسم، جلوهای از تکریم هیئتهای مذهبی و خادمان دیرپای مجالس اهلبیت(ع) بود؛ کسانی که سالها در برپایی مراسم سوگواری و زنده نگه داشتن نام و یاد سیدالشهدا(ع) نقش داشتهاند.
همزمان با تعویض پرچم متبرک گنبد منور رضوی و جایگزینی آن با پرچم سیاه عزا، پوش ضریح مطهر نیز تغییر کرد و حرم مطهر در کاملترین شکل ممکن، رنگ عزا به خود گرفت. عزایی که مکمل آن، نوای مرثیهخوانی و نوحهسرایی خادمان اهلبیت(ع) بود و فضای صحن انقلاب را سرشار از اندوه و اخلاص کرد. نوای عزای مرثیهخوانان و فریاد یا حسین(ع) زائران عزادار، در کنار برافراشته شدن پرچم سیاه سوگ، تصویری از آمادگی حرم منور رضوی برای میزبانی از خیل عزاداران حسینی در دو ماه محرم و صفر را به نمایش گذاشت.
«مثلی لا یبایع مثله»، شعار ابدی برای پیروزی ایران اسلامی است
در ادامه این مراسم حجتالاسلام والمسلمین عبدالحمید واعظ شهیدی، سخنران حرم مطهر رضوی با اشاره به احادیثی از پیامبر اسلام(ص) درباره جایگاه امام حسین(ع) گفت: برگزاری آیین اذن عزا در جوار بارگاه مطهر رضوی، در جهان اسلام کمنظیر است. همانگونه که در زیارت جوادیه نیز آمده، امام رضا(ع) در دوران امامت خود، دلها را متوجه واقعه کربلا و مظلومیت جد بزرگوارش امام حسین(ع) کرد.
واعظ شهیدی در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به فرمایش رسول خدا(ص) درباره جایگاه امام حسین(ع) و دوستداران ایشان در بهشت، تأکید کرد: ما داغدار شهادت رهبر و امام شهید خود هستیم، اما آن رهبر فرزانه با تبعیت از مکتب امام حسین(ع) و زنده نگه داشتن شعار معروف جد بزرگوارشان حضرت سیدالشهدا(ع) که فرمود مثلی لا یبایع مثله، درس بزرگی به همه آزادیخواهان دادند و این ملت و این کشور تا به حال در پرتو مکتب امام حسین(ع) سرافراز و پیروز بودهاند و پس از این هم با حفظ وحدت و اتحاد زیر پرچم امام حسین(ع) و اطاعت از رهبری نظام اسلامی، همچنان پیروز و مقتدر خواهند ماند.
واگویههای زائران در آیین اذن عزا
زائران و مجاوران حاضر در این آیین سنتی، همنوا با خادمان آستان ملکوتی رضوی، در آستانه ماه محرم و سیاهپوشی بارگاه امام هشتم(ع)، اشک ماتم ریختند و دلهای خود را به عشق حسین بن علی(ع) گره زدند.
رقیه ذاکری، سیوچهارساله، اهل مازندران، یکی از زائرانی بود که شب اول محرم را در این حرم مطهر سپری میکرد. او گفت: «خدا را شکر که امسال شب اول محرم و عزای امام حسین(ع) را در حرم فرزندش امام رضا(ع) آغاز کردیم. وقتی پرچم مشکی عزای حسین بن علی(ع) برافراشته شد، دلم یکباره شکست. این مراسم برای من بسیار باشکوه و متفاوت بود».علی زارع، پنجاهوششساله و اهل کرج نیز بیان کرد: «محرم در حرم مطهر امام رضا(ع) حالوهوای دیگری دارد. تا امروز در این مراسم شرکت نکرده بودم، اما امسال فیض زیادی بردم. لحظهای احساس کردم در کربلا و حرم امام حسین(ع) هستم».حسین رئوفی، هجدهساله و اهل تهران نیز که همراه خانوادهاش به مشهد آمده، اظهار کرد: «امروز صبح متوجه شدم چنین مراسمی در حرم مطهر برگزار میشود و تصمیم گرفتم شرکت کنم. حرم امام رضا(ع) برای ما ایرانیها جایگاه ویژهای دارد. از کودکی در این حرم روضههای محرم و صفر را شنیدهایم. اینجا در شب اول محرم، آدم احساس میکند امام رضا(ع) نیز در عزای جد بزرگوارشان لباس ماتم بر تن کردهاند».
ناصر غلامی که همراه دوستانش از اصفهان به مشهد آمده، گفت: «مشهد و حرم امام رضا(ع) از مهمترین مراکز معنوی و مذهبی در ایران و جهان اسلام هستند. خوشحالیم که امسال ماه محرم را در کنار امام رضا(ع) آغاز کردیم».فاطمه سبحانی که از اهالی دماوند است نیز در حالی که به پرچم مشکی برافراشته بر فراز گنبد مطهر رضوی نگاه میکرد، عنوان کرد: «در این مراسم به یاد شهیدان و امام شهید افتادم. محرم امسال برای بسیاری از دلها، رنگ و بوی دیگری دارد».
خانه امام رضا(ع) در خدمت عزا
آیین «اذن عزا» در حرم مطهر رضوی، سنتی دیرینه و ریشهدار است که هر سال در غروب آخرین روز ماه ذیالحجه برگزار میشود. پس از این مراسم، منارههای طلا و سپس تمامی صحن و سرای حرم مطهر، همراه با نوحهسرایی و مرثیهخوانی از بالای مأذنهها، سیاهپوش میشوند تا فضای معنوی حرم مطهر بهطور کامل در خدمت عزاداری سیدالشهدا(ع) قرار گیرد.
بر پایه این سنت، پرچم سیاه عزا تا سوم ماه ربیعالاول بر فراز گنبد مطهر باقی خواهد ماند. در این مدت، حرم مطهر رضوی به کانون شور و شعور حسینی تبدیل میشود و زائران و مجاوران، در کنار خادمان حرم مطهر با دلهایی آکنده از محبت اهلبیت(ع) در مجالس سوگواری حضرت اباعبدالله الحسین(ع) حضور خواهند یافت. آیین امسال بار دیگر نشان داد حرم مطهر امام رضا(ع)، افزون بر جایگاه زیارتی و معنوی، در مناسبتهای دینی و آیینی شیعی، نقشی محوری و الهامبخش دارد؛ جایگاهی که از آغاز محرم تا پایان صفر، با سیاهپوشی، مرثیه، نذر و عزاداری، جلوهای تازه از ارادت شیعیان به خاندان پیامبر(ص) را پیش چشم زائران میگذارد.
نظر شما